Creatieve sector & Stedelijke context

De relatie tussen de creatieve sector en de stad is al eeuwenlang van groot belang voor zowel de creatieven als voor de stad. Echter, in het laatste decennium is de focus steeds meer verschoven van de stad als broedplaats of biotoop voor de kunsten en creativiteit, naar creativiteit als instrument voor stedelijke ontwikkeling. Het inzetten van de creatieve sector ten bate van stedelijke ontwikkeling is onderhevig aan verschillende denkkaders.

Vanuit stedenbouwkundig perspectief brengt het inzetten van atelierpanden levendigheid voor de buurt met zich mee. Vanuit cultureel perspectief draagt het faciliteren van artistiek experiment bij aan het lokale kunstklimaat. Vanuit economisch perspectief wordt (creatief)-innovatieve productie gezien als een van de belangrijkste kansen op economische groei. Het naast elkaar bestaan van deze “rationaliteiten” brengt verschillende spanningen met zich mee. Merijn Oudenampsen noemt het Amsterdamse broedplaatsenbeleid zelfs een “ruimtelijke illustratie van de extensie van het economische in het creatieve domein” (Oudenampsen 2007: 169). Jamie Peck beschrijft hoe met het ‘creative city’-denken een omslag plaatsvond van het neerzetten van kunstenaars als spreekwoordelijk werkschuw tuig naar “the living accoutrements of economic growth itself” (Peck 2012: 467). En Andrew Pratt ziet de huidige vormen van ruimtelijk beleid dat gericht is op het binnenhalen en faciliteren van culturele productie en consumptie vooral als het maskering van het neoliberale denken (Pratt 2011).

De onderzoeksgroep Stedelijke Ontwikkeling neemt deze kritische perspectieven serieus, maar is vooral benieuwd naar de interactie tussen de hierboven beschreven tendens in beleid en bestuur enerzijds, en de praktijken van kunstenaars en creatieve ondernemers anderzijds. Kunstenaars en zelfstandige creatieven kunnen handig gebruik maken van de heersende beleidskaders, ook al zijn ze het niet altijd met bestuurders eens. We willen graag inventariseren welke vormen van verzet, onderhandeling, en adaptatie creatieve ondernemers en kunstenaars gebruiken om hun ruimte binnen de stad te claimen.

  • Welke vormen en functies kan de interactie tussen creatieve professionals en de stad aan nemen?
  • Welke doelstellingen willen de creatieve professionals voor zichzelf zien in de stedelijke ruimte?
  • In hoeverre zijn kunstenaars en creatieve professionals in staat grip te krijgen op de manier waarop hun werk wordt ingezet voor sociaaleconomische doelstellingen?

Een belangrijke invalshoek vormen hierbij de nieuwe of vernieuwde vormen van coöperatie tussen de creatieve sector en het bedrijfsleven (bijv. bouwsector, retailsector, energiesector) en de lokale overheid. Bijvoorbeeld creatieven die in samenwerking met lokale overheid duurzame energie opwekken of creatieven die in samenwerking met vastgoedeigenaren, makelaars en lokale overheid creatieve concepten bedenken voor leegstaand vastgoed. Van wezenlijk belang hierbij is dat er voor alle betrokkene partijen waarde gecreëerd wordt en er sprake is van wederkerigheid (Smit, 2014). Doel: duurzame en wederzijdse waardecreatie voor alle betrokken partijen.

  • Hoe komt deze wederzijdse waardecreatie tot stand? In hoeverre wordt de creatieve kern behouden in de verschillende vormen van coöperatie?

We willen graag een bijdrage leveren aan bestaande kennis en discussie over deze vragen onder andere door:

  • toegepast onderzoek, casestudies en kritische artikels
  • bijdragen aan relevante discussie programma’s en interventies over de creatieve industrie en de stad
  • kleine samenwerkingsprojecten met verschillende partijen die betrokken zijn met creativiteit in de stedelijke ruimte

Share this Post

vizierwebsiteCreatieve sector & Stedelijke context