WAARDE ALS GIFT

Erwin Dekker Vizier Blog Leave a Comment

Door: Erwin Dekker

Tijdens de afstudeerceremonie van onze opleiding in 2013 gaf een van de studenten een ‘valedictorian speech’, weer zo’n Hollandse toe-eigening van een Amerikaanse traditie. De speech was niet alleen een heel mooi emotioneel verhaal over haar zware weg naar haar diploma, maar ze gaf daarin ook aan dat waarde vooral het toekennen daarvan is. Waarde is realiseren wat van belang is, en dat vervolgens uitspreken of op een andere manier zichtbaar maken.

Die gedachte bleef bij mij hangen. Ten eerste omdat hij zo mooi de samenhang weergeeft tussen de moraliteit en de economie: waarde is een gift, een blijk van vrijgevigheid. Door onze waardering uit te spreken voor de mensen om ons heen, of door aandacht te geven aan bijvoorbeeld kunst, geven we blijk van onze vrijgevigheid. We geven aandacht en soms ook geld aan een ander. Die gift verdient een teken van reciprociteit, er moet iets worden teruggegeven. De kunst, of onze relatie met een ander moet ons inspireren, uitdagen of toch ten minste bekoren. Als dat het geval is, is er iets van waarde gecreëerd. Belangrijker nog, er is de mogelijkheid geschapen voor een langdurige relatie van gift en weder-gift, een waardevolle relatie.

Maar het idee van ‘waarde geven’ inspireerde me ook, omdat zo mooi illustreert dat onze tevredenheid afhankelijk is van onze capaciteit tot waarderen. Als we de relaties en de goederen die we al hebben meer waarde toekennen, hebben we minder behoefte aan meer. De economie van het genoeg heeft ook te maken met onze capaciteit om de rijkdom die we al bezitten juist te waarderen.

Een avondje Zomergasten over innovatie, tech, en ‘de nieuwe wereld’ lieten me trouwens wel zien dat die al te menselijke neiging tot ontevredenheid met wat we hebben, ook kan leiden tot allerlei mooie nieuwe dingen. Daan Roosegaarde hield drie uur lang een lofzang op het maken van nieuwe dingen, het verbeteren van de wereld via praktische én poetische ideeën. Toch knaagde er bij mij iets tijdens zijn gepassioneerde betoog. Dat kwam het duidelijkst naar voren in een filmpje uit 1999 waarin mensen werd gevraagd of ze al een mobiele telefoon hadden dat Roosegaarde had uitgezocht. Nagenoeg alle ondervraagden zagen de waarde van een mobiele telefoon niet echt in, ze hadden tenslotte al een telefoon en vaak zelfs een antwoordapparaat. Waarom zou je trouwens op de fiets willen bellen vroeg een vrouw zich af. De ondervraagden leken meer dan tevreden met wat ze hadden, en toch gebruiken ze nu allemaal een mobiele telefoon, is dat dan vooruitgang?

Title

 

 

 

Erwin DekkerWAARDE ALS GIFT

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *