SOCIAAL SCHIZOTOPISCH, OF WAAROM WE SAMEN KOFFIEDRINKEN ALS WE SAMENWERKEN

Yosha Wijngaarden Vizier Blog Leave a Comment

Het is zeven uur en de wekker piept. Snel grijp ik naar mijn telefoon om een eind te maken aan het snerpende geluid. Nu ik het apparaat toch in handen heb, kijk ik naar alle meldingen die afgelopen nacht binnen zijn gekomen. Internationale vrienden die willen afspreken, een notificatie dat kennissen vandaag een evenement in de buurt zullen bezoeken, e-mails met aanbiedingen op het gebied van reizen en kattenvoer, een standaardbericht dat me op de hoogte brengt van een conferentie op het gebied van culturele geografie in San Francisco, een collega die vandaag een projectoverleg wil houden en een heads up van een Britse mede-onderzoeker in mijn vakgebied over een nieuwe publicatie.

Een half uur en een kop koffie verder verstuur ik een dozijn berichten naar collega’s, vrienden, kennissen en organisaties over heel de wereld. Met een van hen voer ik een gesprek via Skype. In de tussentijd word ik via Whatsapp gevraagd om feedback te geven op dat ene project, en wordt de voortgang van een ander project via Facebook Chat besproken. Om drie uur ’s middags besluit ik mijn elektronica uit te zetten en een boek te lezen omdat ik uitgeput van al die afspraken, gesprekken en andere vormen van sociaal contact. Welk sociaal contact? Ik ben mijn huis niet uit geweest en heb de hele dag helemaal niemand in levende lijve gezien.

Grote kans dat je dit stuk met enige herkenning gelezen hebt. Ik schrijf hier vanuit mijn leven als PhD student, maar voor een deel van de Nederlandse beroepsbevolking is dit een doodnormale beschrijving van een werkdag. Met name in sectoren met veel freelance- en projectmatigwerk, zoals de creatieve industrie, wordt enerzijds veel samenwerkt met andere ondernemingen, maar anderzijds het overgrote deel van het werk individueel gedaan. Maar hoe kan je samenwerken als je vooral alleen werkt? En wat is samenwerken in het digitale tijdperk?

Hoogleraar sociologie aan de Erasmus Universiteit Willem Schinkel sprak onlangs over schizotopie (e.g. in zijn inaugurele rede en het in 2014 verschenen boek Over het nut en nadeel van sociologie voor het leven [1]). Met schizotopie doelt hij “op de ontologische conditie van het verstrooid zijn, het gefragmenteerd zijn, het hier én daar zijn, en dus het nooit geheel thuis zijn.” Hij stelt hierin dat deze ‘fragmensen’ nergens met zichzelf samenvallen en nooit wérkelijk thuis zijn. Waar Schinkel deze schizotopie als een ontologisch fenomeen ziet en inherent aan de maatschappij, bekruipt mij het gevoel dat we in de postmoderne tijd steeds meer een praktiserend fragmens geworden zijn. Zijn we ooit alleen, en vooral, hoe samen is hedendaags samenwerken eigenlijk?

Uit mijn recente onderzoek naar werkpraktijken van creatieve ondernemers blijkt een groot belang van het hebben van een werkruimte in de nabijheid van voldoende lunchgelegenheden, leuke barretjes en vooral hippe koffietentjes. Niet alleen omdat deze ondernemers zelf in hun vrije uren hier graag doorbrengen, niet alleen omdat een vaak beperkt budget het liefst wordt uitgegeven aan soy mocha lattes, en zeker niet alleen omdat men zich graag omringt door yuppen (vgl. Jan Rath in het Parool van 28 september 2014[2]). Nee, vooral omdat het een goede en neutrale plaats is om écht samen te werken. Een koffiebar is voor veel (creatief) ondernemers niet alleen goed voor de dagelijkse dosis cafeïne, maar ook als katalysator van samenwerkingsverbanden, collectieve projecten en zakelijke bijeenkomsten. Een kop koffie en een goed face-to-face gesprek maakt ons minder fragmens, en meer mens.

 

Wil je meer weten en mee praten over samen werken als freelancers? Vizier organiseert op 1 december een interactieve middag + borrel over samen en alleen ondernemen in de creatieve sector, bij A Lab in Amsterdam. Schrijf je hier in.

 

[1] Willem Schinkel in de Correspondent over schizotopie:

https://decorrespondent.nl/3368/Dit-wil-ik-onderzoeken-als-gastcorrespondent-Politisering/308876807888-6b901c81

[2] Jan Rath in het Parool: http://www.parool.nl/parool/nl/4/AMSTERDAM/article/detail/3757328/2014/09/28/Zodra-het-koffietentje-er-is-komen-de-yuppen.dhtml

Yosha WijngaardenSOCIAAL SCHIZOTOPISCH, OF WAAROM WE SAMEN KOFFIEDRINKEN ALS WE SAMENWERKEN

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *