RORTY EN ZIN

Erwin Dekker Vizier Blog Leave a Comment

Door: Erwin Dekker

Soms zijn er van die zinnen waarmee je het compleet eens bent, maar die toch verdacht moeilijk te onderbouwen zijn. Zo’n zin is voor mij de volgende, van filosoof Richard Rorty geweest: “To say that we become different people, that we ‘remake’ ourselves as we read more, talk more, and write more, is simply a dramatic way of saying that the sentences which become true of us by virtue of such activities are often more important to us than the sentences which become true of us when we drink more, earn more, and so on”. Inderdaad een wat lange zin, en eentje die wellicht wat te diep gedrenkt is in de taalfilosofie – ‘sentences which become true of us’- die populair was toen Rorty dit schreef in 1979. Maar ook een zin die probeert te vangen wat we bedoelen als we dingen zinvol noemen en andere zinloos.

De nihilist zou natuurlijk kunnen tegenwerpen dat alle menselijke activiteit ten diepste zinloos is. De cynicus dat eten en drinken toch heel wat belangrijker is voor het overleven dan praten, lezen of schrijven. En toch is het dat laatste, schrijven, dat ik nu aan het doen ben. Omdat het een zinvolle activiteit voor mij is. En als iemand mij vraagt wat ik doe, wie ik ben, dan zal ik toch eerder verwijzen naar mijn schrijfwerk, of met een knipoog beweren dat ik boekenkamergeleerde ben, dan te vertellen wat ik dagelijks eet en drink, of wat ik verdien. De vraag is dan natuurlijk of ik het niet gewoon eens ben met Rorty door persoonlijke overeenkomsten. Net als hij, werk ik in de academische Westerse wereld, zonder al teveel zorgen over geld en al zeker niet over voldoende eten of drinken.

Dat aspect intrigreert me dan ook ongetwijfeld het meeste aan de zin. Hij doet je direct nadenken over tegenstellingen tussen elite en volk, tussen geld en kennis, over wat werkelijk van belang is en wat voorbij gaat. Wie zijn eigenlijk die ‘us’ waar Rorty naar verwijst?

Als ik de zin nog eens lees lijkt hij een soort natuurlijke of culturele orde te suggereren waarbinnen praten, lezen, schrijven over het algemeen gerankschikt zijn boven drinken, eten en verdienen. Maar ook vakmannen en professionals zijn natuurlijk niet vooral bezig met verdienen, ook zij vinden hun werk zinvol. En wat als verdienen in culturele rangorde naar boven verschuift, kunnen we dan de bewering van Rorty nog onderbouwen?

Title

Erwin DekkerRORTY EN ZIN

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.