HUP, GA DIE MARKT OP!

Lotte Hemme Vizier Blog Leave a Comment

Creatieve bedrijven zijn niet alleen belangrijk voor hun eigen geproduceerde waarde, maar ook voor het delen van kennis en vinden van oplossingen voor allerhande maatschappelijke vraagstukken. De ‘creatieve industrie’ is niet voor niets één van de negen topsectoren. Deze term wordt vooral gebruikt in onderzoek en beleiden op LinkedIn. Het kan aan mijn netwerk liggen, maar ik zie dagelijks berichten voorbij komen over succesfactoren voor innovatieve start-ups, waardecreatie en het belang van creativiteit.
De ‘creatieve industrie’ komt aan deze status, omdat het past in de beleving van een economie dat draait op innovatie en groei. Vandaar ook het hosanna van ondernemerschap, al begon dat ergens anders. Aandacht voor ondernemerschap richtte zich namelijk in eerste instantie op de culturele sector, dat begon met het beleid van staatssecretaris Rick van der Ploeg en steeds populairder werd toen bezuinigingen evident bleken. Immers, hoe ondernemender je bent, hoe groter de kans op (meer) eigen inkomsten.
Als we het over cultureel- en creatief ondernemerschap hebben, dan praten we wat mij betreft over twee verschillende onderwerpen: het vermogen van culturele organisaties om financiering naast overheidsgelden te genereren en bedrijven die ‘creatieve’ producten en diensten leveren. In het laatste hebben we het meestal over de steeds groter wordende groep ZZP’ers,met name in de culturele en creatieve sector. Eigenlijk valt hier de gehele creatieve MKBonder.. Deze tweedeling is overigens geen gemeengoed; de opvattingen over ondernemerschap zijn zeer uiteenlopend.
Wat is ondernemen eigenlijk? Als ik mijn startpagina op LinkedIn mag geloven is ondernemen dapper. Durf te ondernemen, waag de sprong en doe eindelijk wat je echt leuk vindt. Een collega VIZIERder zei laatst heel treffend dat zij zich niet kon vinden in het internaliseren van een economische status quo. De grote groei aan zelfstandigen is niet alleen een teken van een toename in lef en doen waar je hart ligt. Het is vaak een noodzaak, omdat vaste banen in de creatieve sectoren lastig te vinden zijn. Echter, door het huidige adagium dat creativiteit goed is voor de economie en door de roep om flexibele arbeid, juichen wij de ZZP’ers voornamelijk toe.

Ik ben dan ook blij dat de keerzijde van onze ondernemerschapsfetisj zichtbaar wordt. Al noemen wij dat liever slecht bestuur dan slecht ondernemerschap. Mede-Vizier lid Yosha zag eerder al terecht overeenkomsten tussen het rendementsdenken in het onderwijs en in de culturele sector. Mijn conclusie: ondernemerschap in cultuur en onderwijs werkt niet als het betekent dat je de inkomsten overwegend uit “de markt” moet halen.Ondernemerschap in het onderwijs is gehocuspocus met vastgoed. Ondernemerschap in de culturele sector is een doorgeefluik-constructie tussen BV’s en Stichting zoals die van ras-ondernemer Bremer van het Wereldmuseum. De Gemeente Rotterdam was echter maar al te blij hem binnen te halen met het dringende verzoek om het museum winstgevend te maken. Gezien zijn eerdere projecten was het geen verrassing hoe hij dat aan zou pakken. Er kwam een sterrenrestaurant, een reisbureau en op het laatst was hij druk bezig een hotel te realiseren. Hij is wat je een echte ondernemer noemt. Toch?

Ik hoop in de aankomende cultuurnota-periode een kentering te zien. Ik hoop dat wij ons realiseren dat er een grens zit aan hoe ondernemend je als (culturele) organisatie kan zijn. Mocht men inspiratie nodig hebben, dan raad ik Mariana Mazzucato’s the entrepreneurial state aan. Zij legt uit dat de markt pas kansen grijpt als de overheid de eerste risicovolle investeringen heeft gedaan. Oh, en als je dan ook gelijk even Tomas Sedlacek leest, auteur van De economie van goed en kwaad, dan wordt wel duidelijk dat de economie is veranderd in een normatieve kracht in plaats van een faciliterende. En dat niemand daar tot op heden heel gelukkig van is geworden. Zowel de ondernemende eenling niet, als de eigen inkomstenverhogende culturele sector. Of het onderwijs.

Meer weten over de grenzen aan de ondernemerschapsfetisj? Lucht je hart bij de workshop Entreprenours Anonymous, één van de programmaonderdelen van ons evenement De Ondraaglijke Lichtheid van het Creatief Ondernemen, onze interactieve middag + borrel op 1 december bij A Lab in Amsterdam. Schrijf je hier in

Lotte HemmeHUP, GA DIE MARKT OP!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *