HOEVEEL BANEN HEB JIJ?

Vera De Jong Vizier Blog Leave a Comment

De vraag ‘wat voor werk doe jij?’ lijkt door professionals in de culturele en creatieve sector steeds minder eenduidig te beantwoorden. Tegelijkertijd wordt de vraag ‘hoeveel banen heb jij?’ steeds vaker gesteld. Wat zijn de achterliggende ontwikkelingen en wat betekenen deze veranderingen eigenlijk in de praktijk?

Er is sinds een aantal jaren een grote verschuiving gaande van loondienst banen naar 0-urencontracten en freelance werk. Deze ontwikkeling speelt natuurlijk niet alleen binnen de culturele sector, maar zij is zeker een koploper: bijna 10 procent van alle zzp’ers werken in de cultuursector en dit aantal is nog altijd flink aan het stijgen. Daarbij is het aantal culturele professionals met een hybride beroepspraktijk (met meer dan 1 baan) groot en werken zij steeds vaker in verschillende sectoren (verhoging van de intersectorale mobiliteit)[1].

Veel cultuurprofessionals werken nu (o.a. door de bezuinigingen) noodgedwongen als zelfstandige, liefst binnen de cultuursector maar om brood op de plank te krijgen in een opdrachten-luwe periode stappen zij ook met grote regelmaat over naar opdrachten in andere sectoren. Veel van deze zzp’ers worden geconfronteerd met toenemende concurrentie omdat het werk schaars is. Dat leidt ertoe dat ze steeds vaker onder hun kostprijs werken. Daarnaast lijkt er ook een groter groeiende groep mensen te zijn die al lang niet meer van loondienst-situaties uitgaan en er bewust voor kiezen om als zelfstandige te werken. Veelgehoorde redenen zijn dat zij geluk, vrijheid en identiteit ontlenen aan zelfstandig ondernemerschap en hierdoor helemaal vrij zijn om vorm te geven aan de eigen ambities en inhoudelijke ontwikkeling. Ook wordt er in de praktijk veel via de informele economie gewerkt (klussen op basis van uitruil) en lopen werk en privé steeds meer in elkaar over.

Vakbond FNV Kiem gaat de strijd aan om weer meer ‘echte banen’ in de vorm van vaste contracten in de culturele en creatieve sectoren te krijgen[2]. De vraag is of de strijd om de ‘echte banen’ überhaupt nog te winnen is. Is het niet waarschijnlijker dat het groeiend aantal zzp’ers in de culturele en creatieve sectoren een voorbode is van nieuwe vormen van werkverhoudingen in de toekomst? Of we nu praten over noodgedwongen zzp’ers of ‘happy’ zelfstandigen, feit blijft dat zij in het huidige systeem zelf verantwoordelijk zijn voor zaken als pensioen en arbeidsongeschiktheid (om nog maar niet over vakantiegeld te spreken). Is het niet hoog tijd voor een grondige systeemverandering waarbij toekomstgericht ZZP-beleid wordt ontwikkeld in plaats van een roep om meer vaste banen?

Vanuit mijn eigen hybride beroepspraktijk (loondienst + zzp’er) probeer ik zo bewust mogelijk om te gaan met de verantwoordelijkheden die ik als zelfstandige heb. Zo start ik binnenkort samen met een aantal anderen een nieuw broodfonds[3] in Amsterdam (alle 21 bestaande broodfondsen in Amsterdam zitten al vol, waarvan een meerderheid creatieve zzp’er is). En pensioen? Dat blijft een lastig vraagstuk waarvoor ik gelukkig nog even wat denk- en ontwikkeltijd in voorraad heb.

[1] http://www.sectorplancultuur.nl/wp-content/uploads/2014/04/C.Sectorale-analyse-1.pdf

[2] http://www.fnv-kiem.nl/nieuws/algemeen/2906/fnv-wil-goede-cao-afspraken-voor-meer-echte-banen/

[3] www.broodfonds.nl (vangnet voor arbeidsongeschiktheid)

Vera De JongHOEVEEL BANEN HEB JIJ?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *