DE WAARDE VAN SAMENWERKEN

Vera De Jong Vizier Blog Leave a Comment

“If you and I swap a dollar, you and I still have a dollar, if you and I swap an idea,

you and I have two ideas each” Printed on napkin in San Francisco restaurant.

Zo’n 43% van de ondernemers in de culturele en creatieve sector in Nederland zijn freelancers  en het lijkt erop dat dit er alleen nog maar meer zullen worden aankomende jaren. Deze creatieve freelancers, waaronder ikzelf, zoeken elkaar steeds vaker op in co-working spaces of vormen samen collectieven waarbinnen gewerkt, geleerd en geleefd wordt. Samenwerking, kruisbestuiving, synergie: woorden die steeds vaker voorkomen in de theorie, beleid en de praktijk van de culturele en creatieve sector. Maar waarom is samenwerken eigenlijk zo belangrijk voor creatieve freelancers? Met andere woorden: Wat is de waarde van samenwerken? 

Vanuit theorie en praktijk zijn vele voordelen van samenwerking op te noemen, deze zijn te vinden op o.a. praktisch, strategisch en inhoudelijk gebied:

1) Samenwerking kan bijvoorbeeld heel praktisch leiden tot vermindering van kosten door het delen van een werkruimte, dure apparatuur of materialen zoals de nieuwste 3D-printers of software.

2) Samenwerking kan strategisch gezien onder meer leiden tot toegang tot nieuwe markten, opdrachtgevers, leveranciers en financiers. Door samen te werken met concurrenten kun je vooral grotere opdrachten aannemen en door samenwerking met complementoren vanuit andere domeinen en disciplines kun je meer complexe opdrachten uitvoeren (zie ook punt 3).

3) Samenwerking heeft de potentie om tot nieuwe creatieve ideeën en concepten te leiden, die de individuele organisaties of personen in veel gevallen niet in isolatie hadden kunnen creëren. Volgens Chris Bilton (2010) heeft er in de laatste decenia een verschuiving plaatsgevonden van het zogenaamde “heroische” concept van creativiteit naar een “structurele” (of “post-heroïsche’) concept. Met deze verschuiving ligt de nadruk meer op het proces en de contextuele en inter-relationele aspecten van creativiteit, in plaats van op de rol van de creatieve individu. Ook binnen het theoretisch dicours van innovatie ligt de nadruk steeds meer op samenwerken. Vraagstukken worden steeds complexer en het besef is gegroeid dat innovatieprocessen onmogelijk nog in isolatie plaats kunnen vinden. Waar voorheen kennis vooral binnen gespecialiseerde clusters werd uitgewisseld, vindt innovatie tegenwoordig steeds meer plaats in de vorm van ‘open innovatie’ via formele of informele netwerken, in strategische allianties en communities of practice. Ook samenwerking met klanten of eindgebruikers in de vorm van co-development, co-design worden steeds belangrijker (Chesbrough, 2003).

Ondanks dat deze en vele andere voordelen vaak in potentie gezien worden, blijkt onze praktijk weerbarstiger als het gaat om het realiseren en in stand houden van goed functionerende samenwerkingen. Zo kan het lastig zijn om op korte maar ook op lange termijn echt goede samenwerkingspartners te vinden (voor mijzelf ook heel herkenbaar!) of om tot een sterke gemeenschappelijke visie of doelstelling te komen. Maar ook als de wens of noodzaak van samenwerken duidelijk is, weten we vaak niet goed hoe precies te beginnen, waar kansen liggen en hoe die tot ontwikkeling gebracht kunnen worden. Ook kost de beginfase van een nieuwe samenwerking over het algemeen veel meer tijd dan we als freelancers incalculeren.

Eigenlijk weten we als onderzoekers en ondernemers nog maar weinig van de condities die nodig zijn om als creatieve freelancer waardevolle samenwerkingen tot stand te laten komen. Een interessant vraagstuk waar ik me sinds enkele maanden in verschillende samenwerkingen met ondernemers, onderzoekers, studenten en beleidsmakers mee bezig houd. Hierbij is niet alleen het resultaat van de samenwerking (in veel gevallen kennisoutput) interessant, maar zeker ook de gedeelde persoonlijke ervaringen die we opdoen in de verschillende samenwerkingsprocesen. Misschien is dit nog wel het meest waardevolle aspect van samenwerken.

Tijdens ons evenement De Ondraaglijke Lichtheid van het Creatief Ondernemen, op 1 december in A Lab in Amsterdam, gaan we in een mini-workshopreeks samen op verkenningstocht. Wat is de (potentiële) waarde van samenwerken voor jou? En hoe kom je tot een waardevolle samenwerking? Schrijf je hier in.

Bilton, C. (2010). Manageable creativity. International Journal of Cultural Policy, 16(3), 255-269.

Chesbrough, H. (2003). Open Innovation. Boston: Harvard Business School Press.

Vera De JongDE WAARDE VAN SAMENWERKEN

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *