DE HOKJESMAN

Erwin Dekker Vizier Blog 1 Comment

Michael Schaap schitterde afgelopen weken op tv als de hokjesman. Als een antropoloog liep hij – immer te voet met ingeklapte paraplu in de hand – door Nederland, op zoek naar afwijkende groepen. Dit seizoen sloot hij af bij de Tuindorpers die in Amsterdam-Noord moeten samenleven met de hippe kunstenaars die inmiddels ook het IJ zijn overgestoken. Daarvoor was hij op bezoek geweest bij de doven, de katholieken, de dierenvrienden, de Amelanders en de topsporters op Papendal.

Dit had kunnen resulteren in man-bijt-hond-achtige tv waarbij de kijker lekker kon gniffelen over deze of gene dorpsgek. Maar dat wist hij op briljante manier te voorkomen. Bijna altijd wist hij zich als antropoloog vooral ontdekkend op te stellen. Dat viel hem af en toe flink tegen, vooral de terugkerende vergelijking tussen het systematisch doden van dieren en de holocaust vond hij moeilijk te begrijpen. Die aflevering sloot hij ook nog eens af met een tegengeluid van een scepticus van de dierenrechtenbeweging. Een kleine misstap die ik hem graag vergeef, want als geen ander wist hij niet alleen de ander in zijn waarde te laten, maar liet hij ons ook begrijpen wat hen dreef. Nu hopen dat hij zich in seizoen drie ook serieus met de multiculturele samenleving gaat bezighouden, vooralsnog heeft hij zich beperkt tot de autochtonen (een aflevering over de Molukkers daargelaten).

De hokjesman laat ons nog iets zien: het belang van classificeren in ons leven. Begrijpen begint bij indelen: dat is muziek, dat zijn films, dat zijn boeken, dat is literatuur, dat is een literaire thriller en dat is poëzie. Kwalificeren ligt aan de basis van wat we doen, het is de basis van onze cultuur. Zowel met mensen, als met dingen. Dat is niet altijd leuk, een nieuwe band vecht bijna altijd tegen de hokjesgeest van zijn publiek. In plaats van echt te luisteren willen de luisteraars en journalisten de band alweer indelen in dit of dat genre. Het is soms wat beter te verdragen als ze worden vergeleken met een idool: Stromae heette laatst de nieuwe ‘Jacques Brel’.

Weg met de hokjes roepen we wel eens. Maar die hokjes zijn niet zo erg. Zolang er vele hokjes bestaan en we niet telkens in dezelfde worden ingedeeld. Bovendien brengen die verschillende kwalificaties verschillende kwaliteiten aan het licht. Ik ben bijvoorbeeld academicus en muziekliefhebber en vader en Horinees. Een cultuur is krachtig en rijk als het veel verschillende kwalificaties heeft, als de indelingen fijn zijn en als ze elkaar overlappen. Onze waardering voor culturele goederen is veelzijdig als we ze op veel verschillende manieren kunnen indelen en beoordelen. Hokjes zijn prima, sterker nog hoe meer hokjes hoe beter.

Erwin DekkerDE HOKJESMAN

Comments 1

  1. Sofie

    Vreemd toch wel, de menselijke drang om alles in hokjes te steken en uiteindelijk zelf liefst in geen enkel hokje te plaatsten te zijn… Lijkt me een interessant programma, tijd dat ik nog eens naar de Nederlandse televisie kijk!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *